ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุ

ภัยเงียบที่พบบ่อยและแก้ไขได้หากเริ่มต้นทันเวลา

โดย นพ.เก่งพงศ์ ตั้งอรุณสันติ
อายุรแพทย์
โรงพยาบาลผู้สูงอายุและศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู Chersery Home International

ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย หรือ Sarcopenia คือภาวะที่ร่างกายสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ ความแข็งแรง และสมรรถภาพทางกายอย่างต่อเนื่องเมื่ออายุมากขึ้น โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 60 ปี ซึ่งถือเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญของภาวะเปราะบาง (Frailty Syndrome) ที่ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตและความสามารถในการพึ่งพาตนเอง

สาเหตุหลักของ Sarcopenia

อายุที่เพิ่มขึ้น (Aging-related Muscle Decline)
เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายจะเกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับเซลล์ กล้ามเนื้อเสื่อมถอย การลดลงของฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกล้ามเนื้อ และภาวะอักเสบเรื้อรังระดับต่ำ
การมีกิจกรรมทางกายน้อย (Physical Inactivity)
การนั่งหรือนอนเป็นเวลานาน รวมถึงการพักฟื้นหลังเจ็บป่วยหรือเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ทำให้สูญเสียมวลกล้ามเนื้อได้อย่างรวดเร็ว
ภาวะทุพโภชนาการ (Malnutrition)
การได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ รวมถึงการขาดวิตามินและแร่ธาตุสำคัญ เช่น วิตามิน D วิตามิน B12 และโอเมก้า-3 ส่งผลต่อการสร้างและซ่อมแซมกล้ามเนื้อ
โรคเรื้อรังบางชนิด
เช่น โรคไตเรื้อรัง เบาหวาน และภาวะอักเสบเรื้อรัง ซึ่งรบกวนกระบวนการเผาผลาญและการสังเคราะห์โปรตีนของร่างกาย
ผลกระทบของ Sarcopenia ต่อผู้สูงอายุ

• กล้ามเนื้ออ่อนแรงและการทรงตัวไม่ดี เพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้มและกระดูกหัก
• เดิน ลุกนั่ง หรือเคลื่อนไหวได้ลำบาก
• เหนื่อยง่ายแม้ทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน
• คุณภาพชีวิตลดลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะพึ่งพิง

การดูแลและป้องกัน Sarcopenia

ออกกำลังกายแบบต้านแรง (Resistance Training) อย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์
รับประทานโปรตีนคุณภาพสูงให้เพียงพอ ประมาณ 1.2–1.5 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน พร้อมได้รับวิตามินและสารอาหารที่จำเป็น
เข้ารับการประเมินสุขภาพและตรวจคัดกรองโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อค้นหาความเสี่ยงและวางแผนการดูแลอย่างเหมาะสม
สรุป

ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยไม่ใช่เรื่องปกติที่ต้องยอมรับเมื่ออายุมากขึ้น แต่เป็นภาวะที่สามารถป้องกัน ชะลอ และฟื้นฟูได้ หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้องตั้งแต่ระยะแรก

เพราะการมีชีวิตที่แข็งแรงและพึ่งพาตนเองได้ในวัยสูงอายุ เริ่มต้นจากการมีกล้ามเนื้อที่แข็งแรง

สอบถามข้อมูลหรือนัดหมายประเมินสุขภาพได้ที่

Chersery Home International
โทร. 084-264-2646
Line ID: @cherseryhome