7R Model เทคนิคการใช้ยาอย่างปลอดภัยในผู้สูงอายุ

“ยา…ช่วยชีวิตได้ แต่ก็ทำร้ายได้เช่นกัน”
โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
ที่ร่างกายไม่ได้ตอบสนองต่อยาเหมือนเดิมอีกต่อไป

หลายครั้ง “ปัญหา” ไม่ได้เกิดจากโรค
แต่เกิดจากการใช้ยาที่มากเกินไป หรือไม่เหมาะสม

วันนี้หมอขอชวนทุกคนมารู้จักหลักง่ายๆ
ที่ใช้ได้จริงทั้งในโรงพยาบาลและที่บ้าน

✅ 7R Model: เทคนิคการใช้ยาอย่างปลอดภัยในผู้สูงอายุ
1. Right Name — ผู้ป่วยถูกต้อง
ตรวจสอบชื่อทุกครั้ง เพราะความผิดพลาดเล็กน้อย อาจส่งผลใหญ่ได้

2. Right Drug — ยาถูกต้อง
ให้ยาถูกตัว ตรงโรค และไม่ซ้ำซ้อนโดยไม่จำเป็น

3. Right Dose — ขนาดยาถูกต้อง
ผู้สูงอายุควร “เริ่มน้อย ปรับช้า” เพราะไตและตับทำงานลดลงตามวัย

4. Right Route — วิธีให้ถูกต้อง
ผู้สูงอายุบางคนมีปัญหากลืนลำบาก จึงต้องเลือกวิธีให้ยาที่เหมาะสม

5. Right Time — เวลาให้ถูกต้อง
ยาบางชนิดต้องรับประทานในเวลาที่เฉพาะเจาะจง เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดและลดผลข้างเคียง

6. Right Documentation — บันทึกถูกต้อง
การจดบันทึกช่วยลดความผิดพลาด และทำให้ทีมดูแลสามารถติดตามการรักษาได้ต่อเนื่อง

7. Right Reason — เหตุผลถูกต้อง (สำคัญที่สุด)
“ยาตัวนี้…ยังจำเป็นอยู่ไหม?”

คำถามนี้ควรถูกถามทุกครั้งก่อนเพิ่มหรือใช้ยาต่อเนื่องในผู้สูงอายุ


⚠️ ความจริงที่หลายคนมองข้าม
ผู้สูงอายุจำนวนมากไม่ได้มีปัญหา “รักษาไม่พอ”
แต่เป็น “ได้รับยามากเกินไป”

ยิ่งใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน
ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการข้างเคียง เช่น

ง่วงซึม
หกล้ม
สับสน
ปฏิกิริยาระหว่างยา

แนวคิดสำคัญในการดูแลผู้สูงอายุ
การดูแลผู้สูงอายุไม่ใช่เพียง “เพิ่มยาให้ครบ”
แต่ต้อง “ลดให้พอดี”

เพราะการรักษาที่ดีที่สุด
คือการรักษาที่ “เหมาะสมที่สุด” ไม่ใช่มากที่สุด


ข้อแนะนำสำหรับครอบครัว
หากที่บ้านมีผู้สูงอายุ
ลองเปิดกล่องยาดูสักครั้ง
แล้วถามคำถามง่ายๆ ว่า

“ทุกตัว…ยังจำเป็นอยู่ไหม?”

เพียงเท่านี้
คุณอาจช่วยลดความเสี่ยงจากการใช้ยาเกินจำเป็น
และช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตให้คนที่คุณรักได้อย่างมาก


‍⚕️ นพ.เก่งพงศ์ ตั้งอรุณสันติ
Chersery Home International
โรงพยาบาลผู้สูงอายุ และศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู